Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) – co naprawdę zmienia nowy projekt ustawy

Rząd przyjął projekt ustawy wprowadzającej Osobiste Konto Inwestycyjne (OKI) – nowy instrument, który ma połączyć oszczędzanie z inwestowaniem i jednocześnie zwiększyć udział Polaków w rynku kapitałowym. Wejście w życie przepisów planowane jest na 1 stycznia 2027 roku.

OKI ma być prostszą i bardziej elastyczną alternatywą dla istniejących rozwiązań, takich jak IKE czy IKZE. W przeciwieństwie do nich nie będzie wymagało długoterminowego utrzymywania środków ani regularnych wpłat – pieniądze można wpłacać i wypłacać w dowolnym momencie.

Nowe konto będzie dostępne dla osób fizycznych i oferowane przez banki, domy maklerskie czy fundusze inwestycyjne. Projekt dopuszcza także tzw. „umowę parasolową”, czyli możliwość korzystania z różnych form inwestowania (np. rachunku maklerskiego i funduszy) w ramach jednego OKI u jednego dostawcy.

Kluczowym elementem są zachęty podatkowe. Zyski kapitałowe w praktyce nie będą objęte podatkiem Belki, ale w zamian wprowadzony zostanie podatek od wartości aktywów. Zwolnienia obejmą do 100 tys. zł dla aktywów inwestycyjnych (np. akcje, fundusze) oraz do 25 tys. zł dla aktywów o charakterze oszczędnościowym (np. lokaty).

Podatek będzie naliczany tylko od nadwyżki ponad te limity i jego wysokość będzie zależna od stopy referencyjnej NBP. W pierwszym roku działania (2027) ma wynosić około 0,85% wartości aktywów, z dolnym ograniczeniem 0,1%.

Istotne jest też to, że preferencje podatkowe obejmą wyłącznie nowe środki wpłacone na konto. Już posiadane akcje czy obligacje nie „wejdą” automatycznie do systemu – trzeba je najpierw sprzedać i ponownie zainwestować przez OKI.

Projekt przewiduje dodatkowe mechanizmy ochronne. Instytucje finansowe będą musiały określać profil inwestycyjny klienta i informować, czy dany produkt jest dla niego odpowiedni. Jednocześnie od 2030 roku limity zwolnień podatkowych mają być waloryzowane o inflację, aby nie traciły realnej wartości.

Głównym celem wprowadzenia OKI jest uruchomienie części ogromnych oszczędności Polaków i skierowanie ich na rynek kapitałowy. Według założeń rządu ma to zwiększyć finansowanie gospodarki i rozwój firm, a także poprawić płynność rynku.

W praktyce OKI to kompromis: z jednej strony realne uproszczenie inwestowania i częściowe zwolnienia podatkowe, z drugiej – nowy, mniej oczywisty podatek od wartości aktywów. To, czy rozwiązanie okaże się atrakcyjne, będzie zależało głównie od poziomu tego podatku i reakcji rynku po jego wprowadzeniu.

Uważaj na to co czytasz na forach o spółkach giełdowych

Moją uwagę na tytułowy temat zwrócił dziś wpis Trystero na blogu bossa.pl. Zwraca on uwagę na łatwość z jaką można manipulować rynkiem giełdowym w dzisiejszych czasach, za pośrednictwem takiego medium jakim jest internet. Wpisy na forach internetowych są (niestety) dla wielu głównym źródłem informacji (?) o spółkach giełdowych. jeżeli ktoś nie zadaje sobie trudu na przeanalizowanie raportów czy sprawozdań i wierzy spisom na forach, jest podatny na manipulację i staje się de facto narzędziem w rękach rozgrywających dany papier. 

Trystero we wpisie podaje przykłady z rynku amerykańskiego, ale wystarczy wejść na fora zawierające dyskusje o spółkach notowanych na naszym rodzimym rynku, żeby znaleźć o ile nie manipulatorów-kłamców to naganiaczy, którzy forsują własne tezy nie do końca mające oparcie w faktach.

Warto uzbroić się w dużą dozę sceptycyzmu i weryfikować we własny sposób krytycznie informacje pojawiające się na forach internetowych. Niestety jest to zajęcie pracochłonne. Niestety giełda nie jest zajęciem dla każdego.

Bananowy rynek, bananowa giełda i bananowe obligacje GetBack

Spodobał mi się tytuł wpisu na blogu Humanista na giełdzie- nasza giełda jest zdecydowanie bananowa i bliższa bantustanom niż godnemu zaufania rynkowi. Nie jeden raz pisałem na ten temat wywnętrzając się na blogu Przegląd Finansowy o tym, że regulacje i działania regulatora na naszej GPW są niedoskonałe i krzywdzące dla przeciętnego inwestora.

Przemyślenie na ten temat nasunęła mi dziejąca się aktualnie afera firmy GetBack. Można sobie o niej poczytać w przytoczonych na końcu wpisu artykułach, nie będę wszystkiego referował.

W dużym skrócie mamy firmę, która wyemitowała dużo obligacji, upychali je po klientach sprzedawcy nazywający się "doradcami inwestycyjnymi" (którzy nota bene kiedyś upychali także obligacje świętej pamięci Ganta - krótka jest pamięć ludzka). Obligacje te oprócz indywidualnych inwestorów kupowały też fundusze (które potem były upychane po inwestorach indywidualnych).

Spółka na dokładkę wyemitowała też mnóstwo akcji i nagle kilka miesięcy później okazuje się, że jest na granicy wypłacalności a jej zarząd odgrywa jakąś komedię z informacjami o możliwym finansowaniu. Zarząd z resztą już były bo właśnie został odwołany.

Kolaps firmy pociągnie za sobą problemy z wyceną mnóstwa funduszy i straty wizerunkowe i finansowe wielu inwestorów, ze szkodą dla całego rynku obligacji.

Tymczasem organy nadzoru reagują jak zwykle poniewczasie i jedyne co potrafią zrobić to zawiesić notowania. Zaraz będziemy mieli sytuację, że inwestorzy, którzy nie zdązyli się ewakuować na pierwszy dzwonek zamieszania, zostaną na wieki wieków umoczeni w trefnych papierach tak jak to było wiele razy z obligacjami paru innych upadłych emitentów (których procesy likwidaycjne się ślimacza wiele wiele lat).

Jak inwestor ma zaufać tak prowadzonemu rynkowi? Ja przyznam się szczerze dwa razy się dałem nabrać i już jestem bardzo bardzo ostrożny i niechętny.

Kilka linków o sprawie:

• https://businessinsider.com.pl/gielda/wiadomosci/getback-historia-upadku-spolki-windykacyjnej/139tt1k
• http://humanista-na-gieldzie.blogspot.com/2018/04/bananowa-gieda-czyli-kryzys-zaufania-na.html
• https://www.pb.pl/sadny-dzien-getbacku-910650

Co jest potrzebne żeby grać na giełdzie?

Zapewne wiele osób, które mają już jakieś oszczędności (albo zetknęły się z pojęciem "akcjonariatu obywatelskiego") i słyszały o tym, że na giełdzie można zarobić, zadaje sobie takie pytanie - "co jest potrzebne aby grać na giełdzie"? Na to pytanie, wydaje mi się, jest wiele odpowiedzi.

Od strony technicznej odpowiedź wydaje się być jasna i prosta. Aby inwestować na Giełdzie Papierów Wartościowych trzeba posiadać założony w Biurze Maklerskim rachunek maklerski. Tylko tyle i aż tyle. Zazwyczaj zakładając taki rachunek otrzymamy też możliwość skorzystania z internetowego serwisu za pomocą którego będziemy w stanie składać zlecenia i to w zasadzie wystarczy.

Jednak odpowiedź na postawione w tytule pytanie jest szersza i odnosi się w pewien sposób do poziomu wiedzy uczestnika rynku. Po to aby inwestować na giełdzie wypadałoby mieć pojęcie i wiedzę o rynku akcji. Należałoby zrozumieć mechanizmy rządzące kursami akcji spółek, być w stanie rozróżnić różne rodzaje rynków, na których są one notowane. W końcu wypadałoby mieć pewne pojęcie o rodzajach zleceń, które mogą być stosowane.

Pod względem wiedzy powyższe kwestie są pewnym minimum koniecznym, acz w mojej opinii niewystarczającym. Aby inwestować potrzeba byłoby jeszcze zapoznać się z pewnymi zagadnieniami związanymi z analizą techniczną i fundamentalną, dobrze byłoby orientować się w sposobie interpretacji podstawowych elementów sprawozdań finansowych spółek takich jak bilans czy rachunek zysków i strat. taka wiedza pozwoli inwestować czy spekulować przynajmniej ze świadomością tego co robimy na naszym rachunku maklerskim.

Podsumowując, uczestnictwo w charakterze "gracza giełdowego" jest w sensie technicznym bardzo proste, ale wymaga jednak pewnego przygotowania merytorycznego.